روایت‌ها و دانستنی‌های مانشافت

هلموت شون؛ مربی‌ای که ستاره‌ها را کنار هم نگه داشت

3 نوامبر 2026تحریریه DFB ایران
هلموت شون؛ مربی‌ای که ستاره‌ها را کنار هم نگه داشت
هلموت شون؛ مربی‌ای که ستاره‌ها را کنار هم نگه داشت

دوره چهارده‌ساله روی نیمکت آلمان غربی

هلموت شون از ۱۹۶۴ تا ۱۹۷۸ سرمربی آلمان غربی بود. او در ۱۳۹ بازی ملی، ۸۷ پیروزی، ۳۱ تساوی و ۲۱ شکست ثبت کرد. تیمش در این دوره بارها به مراحل پایانی جام جهانی و جام ملت‌های اروپا رسید و دو عنوان بزرگ را به دست آورد.

شون با لقب «مرد کلاه‌به‌سر» شناخته می‌شد. آرامش در کنار زمین و توانایی هماهنگ‌کردن بازیکنان صاحب‌نام، از ویژگی‌هایی است که در مرور دوران او مطرح می‌شود. در تیمی با ستاره‌های متعدد، او باید میان نقش‌ها تعادل ایجاد می‌کرد و بازیکنان را برای هدف مشترک کنار هم نگه می‌داشت.

هلموت شون با کلاه چهارخانه و گرمکن روشن کنار زمین دیده می‌شود و با دهانی باز در حال هدایت تیم است.

پیشینه بازی در تیم ملی

شون پیش از مربیگری، بازیکن تیم ملی بود و در ۱۶ بازی، ۱۷ گل به ثمر رساند. او تجربه فوتبال ملی را به کار مربیگری برد و با شرایط بازیکنان و فشار مسابقات آشنایی داشت.

در سطح باشگاهی نیز قهرمانی آلمان و جام حذفی را در کارنامه داشت. بنابراین پیش از رسیدن به نیمکت تیم ملی، هم تجربه گلزنی در مسابقات ملی را کسب کرده بود و هم قهرمانی باشگاهی را. این سابقه بخش مهمی از مسیر او تا سرمربیگری بود.

هلموت شون در جایگاه ورزشگاه جام جهانی را بالای سر برده و اطرافش تماشاگران و مقام‌ها دیده می‌شوند.

از فینال ۱۹۶۶ تا قهرمانی اروپا

آلمان غربی در یورو ۱۹۷۲ با هدایت شون قهرمان شد. این تیم پیش از آن نیز در رقابت‌های بزرگ نتایج مهمی گرفته بود و قهرمانی اروپا ادامه روند چندساله‌ای بود که با حضور در مراحل پایانی مسابقات شکل گرفته بود.

آلمان غربی در جام جهانی ۱۹۶۶ نایب‌قهرمان و در جام جهانی ۱۹۷۰ سوم شده بود. قهرمانی یورو ۱۹۷۲ به این نتایج اضافه شد تا کارنامه شون به یک تورنمنت محدود نماند. تیم او در چند رقابت پیاپی در میان مدعیان اصلی قرار داشت.

هلموت شون با گرمکن روشن در کنار گرد مولر و فرانتس بکن‌باوئر میان جمعیت و عکاسان در ورزشگاه ایستاده است.

قهرمانی جهان در مونیخ

آلمان غربی در فینال جام جهانی ۱۹۷۴ در مونیخ، هلند را ۲ بر ۱ شکست داد و قهرمان جهان شد. شون دو سال پس از قهرمانی اروپا، این بار تیمش را در جام جهانی به عنوان قهرمانی رساند.

گرد مولر و فرانتس بکن‌باوئر از ستاره‌های آن نسل بودند. وظیفه شون، تنها انتخاب نام‌های بزرگ نبود؛ او باید نقش این بازیکنان را در یک تیم هماهنگ تعریف می‌کرد. تصاویر جشن قهرمانی، حضور او را در کنار بازیکنان اصلی تیم ثبت کرده‌اند.

هلموت شون با بارانی روشن روی سکوهای هولشتاین‌اشتادیون نشسته و به روبه‌رو نگاه می‌کند؛ مردی عینکی در کنار اوست.

آمار جام جهانی و پایان کار در ۱۹۷۸

شون در مجموع ۲۵ مسابقه جام جهانی، هدایت آلمان غربی را بر عهده داشت و در ۱۶ مسابقه پیروز شد. این آمار، در کنار حضور در فینال و رسیدن به مقام سوم، دوام تیم او را در سطح بالای فوتبال ملی نشان می‌دهد.

کار او در سال ۱۹۷۸ در کوردوبا با پایانی تلخ تمام شد، اما مجموعه نتایجش باقی ماند: نایب‌قهرمانی جهان در ۱۹۶۶، مقام سوم در ۱۹۷۰، قهرمانی اروپا در ۱۹۷۲، قهرمانی جهان در ۱۹۷۴ و نایب‌قهرمانی اروپا در ۱۹۷۶. این توالی، همراه با شیوه آرام هدایت تیم، جایگاه شون را در تاریخ فوتبال آلمان مشخص می‌کند.