برلین؛ نقطهٔ عطف
در برلین، یکچهارم نهایی جام جهانی ۲۰۰۶ همان مسابقهای شد که نام ینس لمان را در حافظهٔ فوتبال ملی آلمان تثبیت کرد. بازی برابر آرژانتین پس از ۱۲۰ دقیقه با تساوی ۱ بر ۱ تمام شد، اما در ضربات پنالتی آلمان ۴ بر ۲ برنده شد و لمان با مهار ضربههای روبرتو آیالا و استبان کامبیاسو سهم مستقیم در صعود داشت. این نتیجه برای او فقط یک شب خوب نبود؛ همانجا روشن شد که چرا انتخابش برای دروازهٔ آلمان تا این اندازه زیر ذرهبین بوده است.
اهمیت آن بازی وقتی دقیقتر دیده میشود که مسیر ملی لمان را کنار آن بگذاریم. او در تیم ملی بزرگسالان آلمان ۶۱ بازی انجام داد؛ نخستین بازیاش ۱۸ فوریهٔ ۱۹۹۸ ثبت شد و آخرین بار ۲۹ ژوئن ۲۰۰۸ در فینال یورو به میدان رفت. لمان دیرتر از بسیاری از دروازهبانهای بزرگ آلمان به شمارهٔ یک رسید، اما مهمترین لحظهٔ دوران ملیاش درست در همان جایگاه شکل گرفت. یک مسابقهٔ حذفی بزرگ، در خاک آلمان، سرنوشت روایت حرفهای او را روشن کرد.

رسیدن دیرهنگام به شمارهٔ یک
شروع کار ملی لمان در ۱۸ فوریهٔ ۱۹۹۸ ثبت شد، اما این تاریخ به معنی تثبیت فوری او در دروازهٔ آلمان نبود. در تیمی که پست دروازهبانی همیشه محل قضاوت سخت بوده، رسیدن به جایگاه اول تنها با حضور در فهرست بازیها به دست نمیآید. لمان سالها در همین وضعیت پیش رفت؛ دروازهبانی شناختهشده که ملیپوش بود، اما هنوز معلوم نبود در تورنمنتهای بزرگ انتخاب قطعی باقی بماند.
پیش از جام جهانی ۲۰۰۶ این وضعیت تغییر کرد. لمان در رقابت با اولیور کان به دروازهبان اصلی آلمان تبدیل شد و از همان لحظه، نقش او از یک ملیپوش باتجربه به چهرهٔ مرکزی یکی از مهمترین تصمیمهای فنی تیم ملی تغییر یافت. این جابهجایی فقط یک انتخاب اسمی نبود، چون هر مسابقهٔ بعدی باید درستی آن را ثابت میکرد. برای لمان، رسیدن به شمارهٔ یک نه آغاز سادهٔ یک دوره، بلکه ورود دیرهنگام به سختترین بخش کار بود؛ جایی که هر اشتباه و هر واکنش بزرگ، معنای بیشتری پیدا میکرد.

برگهای که با مهار معنا گرفت
شهرت برگهٔ کوچک لمان از خودِ نتیجه جدا نیست. در یکچهارم نهایی جام جهانی ۲۰۰۶، آلمان و آرژانتین در پایان وقت اضافه ۱ بر ۱ مساوی بودند و سرنوشت بازی به پنالتی رسید. در همان لحظههای کوتاه، لمان دو مهار تعیینکننده انجام داد: نخست ضربهٔ روبرتو آیالا را گرفت و بعد شوت استبان کامبیاسو را متوقف کرد. آلمان با برتری ۴ بر ۲ در پنالتی از این مرحله گذشت و لمان در کانون تصویری قرار گرفت که سالها بعد هم از او جدا نشد.
اینکه آن برگه تا این اندازه معروف شد، بیشتر به این دلیل بود که با نتیجه همراه شد. اگر پنالتیها مسیر دیگری میرفت، آن یادداشت شاید تنها یک جزئیات مسابقه میماند. اما دو مهار لمان و صعود آلمان، آن را به بخشی از روایت رسمی آن شب تبدیل کرد. آلمان جام جهانی ۲۰۰۶ را در نهایت با مقام سوم به پایان رساند و سهم لمان در این مسیر، بهویژه در بازی آرژانتین، جایگاه او را از یک انتخاب بحثبرانگیز به دروازهبانی با لحظهای ماندگار تغییر داد.

اعتماد تا فینال یورو
دو سال بعد، لمان هنوز دروازهبان اصلی آلمان بود و همین تداوم، بخش مهمی از ارزش کارنامهاش را توضیح میدهد. اگر پیش از جام جهانی ۲۰۰۶ اصل ماجرا بر سر رسیدن او به جایگاه اول بود، در یورو ۲۰۰۸ موضوع به حفظ همان اعتماد تغییر کرد. آلمان در ۱۶ ژوئن ۲۰۰۸ با برد ۱ بر ۰ برابر اتریش به یکچهارم نهایی رسید و لمان در ادامهٔ مسابقات هم شمارهٔ یک باقی ماند. این استمرار نشان میداد انتخاب او فقط به یک تورنمنت محدود نشده است.
رسیدن آلمان به فینال یورو ۲۰۰۸، قاب دوم مهم دوران ملی لمان شد. در این مقطع دیگر صحبت فقط از توجیه یک تصمیم قدیمی نبود، بلکه از دروازهبانی میگفت که در دو تورنمنت بزرگ پیاپی درون دروازهٔ آلمان ایستاده است. برای یک گلر، حفظ این جایگاه در فاصلهٔ کوتاه میان جام جهانی و یورو آسان نیست. لمان در یورو ۲۰۰۸ صرفاً بازماندهٔ رقابت قبلی نبود؛ او انتخاب ثابت تیمی بود که تا آخرین بازی مسابقات اروپا پیش رفت.

جمعبندی یک دهه
آخرین بازی ملی ینس لمان در ۲۹ ژوئن ۲۰۰۸ و در فینال یورو ثبت شد. چند هفته بعد، در اوت ۲۰۰۸، او در ۳۸سالگی از بازیهای ملی خداحافظی کرد. پایان کارش در تیم ملی طولانی و مبهم نشد؛ پس از حضور در بزرگترین بازی آن تابستان، پروندهٔ ملی او بسته شد. عدد نهایی هم روشن ماند: ۶۱ بازی ملی در فاصلهای که از ۱۸ فوریهٔ ۱۹۹۸ آغاز شده بود و بیش از یک دهه ادامه داشت.
مرور کارنامهٔ لمان نشان میدهد اهمیت او تنها در تعداد بازیها نیست. روایت ملیاش با چند ایستگاه دقیق به یاد میآید: شروعی که زود به تثبیت نرسید، تبدیل شدن به شمارهٔ یک پیش از جام جهانی ۲۰۰۶، پیروزی برابر آرژانتین در ضربات پنالتی، مقام سوم همان جام و سپس فینال یورو ۲۰۰۸. این ترتیب، تصویر دقیقتری از جایگاه او میسازد. لمان شاید طولانیترین دورهٔ ممکن را در دروازهٔ آلمان نداشت، اما لحظهٔ تعیینکنندهای ساخت که نامش را در تاریخ معاصر تیم ملی نگه داشت.




