روایت‌ها و دانستنی‌های مانشافت

الیور نویل؛ گل دقیقهٔ ۹۱ و سهم یک ذخیره در جام جهانی ۲۰۰۶

9 نوامبر 2026تحریریه DFB ایران
الیور نویل؛ گل دقیقهٔ ۹۱ و سهم یک ذخیره در جام جهانی ۲۰۰۶
الیور نویل؛ گل دقیقهٔ ۹۱ و سهم یک ذخیره در جام جهانی ۲۰۰۶

دورتموند؛ دو تعویض و یک گل در دقیقهٔ ۹۱

۱۴ ژوئن ۲۰۰۶، دومین بازی آلمان در جام جهانی برابر لهستان تا پایان وقت قانونی بدون گل مانده بود. یورگن کلینزمن در دقیقهٔ ۶۴ داوید اودونکور را به جای آرنه فریدریش به زمین فرستاد و در دقیقهٔ ۷۱، الیور نویل را جانشین لوکاس پودولسکی کرد. ترتیب این دو تعویض مهم است: بازیکنی که پاس گل را داد، پیش از گلزن وارد مسابقه شده بود.

در دقیقهٔ ۹۰+۱، ارسال اودونکور از جناح راست به نویل رسید و ضربهٔ او پیروزی ۱ بر ۰ میزبان را رقم زد. همکاری دو بازیکن ذخیره، نتیجهٔ مسابقه‌ای را تغییر داد که تا لحظات پایانی مساوی بود. نام نویل کنار تنها گل آن شب قرار گرفت، اما سهم اودونکور نیز روشن بود: تعویض نخست توپ را به محوطه رساند و تعویض دوم، کار را تمام کرد.

الیور نویل در حال خوشحالی پس از زدن گل برتری آلمان به پاراگوئه در جام جهانی ۲۰۰۲

پاراگوئه؛ نسخهٔ قبلی یک گل دیرهنگام

چهار سال پیش‌تر، نویل تجربه‌ای مشابه را در مرحلهٔ یک‌هشتم نهایی جام جهانی ۲۰۰۲ پشت سر گذاشته بود. مسابقهٔ آلمان و پاراگوئه تا دقیقهٔ ۸۸ بدون گل پیش رفت؛ سپس برند اشنایدر از سمت راست ارسال کرد و نویل گل پیروزی ۱ بر ۰ را زد. تفاوت این بار در مرحلهٔ رقابت بود: آن گل در یک مسابقهٔ حذفی، آلمان را مستقیماً به یک‌چهارم نهایی رساند.

تیم رودی فولر در ادامه تا فینال رسید و نویل برابر برزیل نیز بازی کرد. ضربهٔ آزاد او به تیر دروازه برخورد کرد، اما جام به برزیل رسید و سهم آلمان نایب‌قهرمانی بود. کنار هم گذاشتن پاراگوئه و لهستان، بخشی مشخص از کارنامهٔ نویل را نشان می‌دهد: در دو جام جهانی متوالی، او گل برتری آلمان را در دقایق پایانی یک مسابقه به ثمر رساند.

الیور نویل با لباس تمرینی هانزا روستوک در کنار زمین چمن در بهار سال ۱۹۹۹

مسیر ملی از روستوک گذشت

نویل، متولد ۱ مه ۱۹۷۳ در لوکارنوی سوئیس، پیش از حضور در بوندس‌لیگا در فوتبال سوئیس و اسپانیا بازی کرده بود. او در سال ۱۹۹۴ با سروت قهرمان سوئیس شد و سپس در تنریف نیز زیر نظر یوپ هاینکس بازی کرد. ورودش به فوتبال آلمان در سال ۱۹۹۷ و با پیراهن هانزا روستوک رقم خورد؛ در همان دوران حضور در روستوک بود که به تیم ملی آلمان رسید.

کارنامهٔ او در روستوک شامل ۵۰ مسابقه و ۲۲ گل در بوندس‌لیگا بود. برای بازیکنی که در ۲۴سالگی به لیگ آلمان آمده بود، این دوره هم آغاز مسیر باشگاهی تازه بود و هم راه ورود به فوتبال ملی. انتقال سال ۱۹۹۹ به لورکوزن مرحلهٔ بعدی همین مسیر شد؛ پیش از گل‌های مشهور جام جهانی، نویل در سطح باشگاهی نیز سابقهٔ گل‌زنی قابل توجهی به دست آورده بود.

الیور نویل با پیراهن راه‌راه قرمز و مشکی بایر لورکوزن با مشت گره‌کرده در جریان بازی

لورکوزن؛ پنج فصل و پایان تلخ ۲۰۰۲

نویل بین سال‌های ۱۹۹۹ تا ۲۰۰۴ برای بایر لورکوزن بازی کرد. حاصل حضورش در بوندس‌لیگا با این باشگاه، ۱۶۵ مسابقه و ۴۲ گل بود؛ آماری که فقط به بازی‌های لیگ مربوط می‌شود، نه تمام رقابت‌ها. در فصل ۲۰۰۱–۲۰۰۲، او همراه لورکوزن هم در مسیر قهرمانی لیگ حضور داشت و هم به فینال جام حذفی آلمان و لیگ قهرمانان اروپا رسید.

هر سه مسیر با نایب‌قهرمانی تمام شد. نویل در فینال اروپایی برابر رئال مادرید نیز در ترکیب لورکوزن بود و چند هفته بعد، با تیم ملی آلمان به فینال جام جهانی رسید. به این ترتیب، سال ۲۰۰۲ برای او هم سال حضور در بزرگ‌ترین مسابقه‌ها بود و هم سال پایان‌هایی بدون جام؛ تجربه‌ای متفاوت با دورتموند ۲۰۰۶، جایی که ضربهٔ آخر خودش برای آلمان پیروزی آورد.

پرتره الیور نویل در سال ۲۰۱۴ با گرمکن ورزشی آبی و دست روی توپ فوتبال

کارنامه‌ای فراتر از نقش ذخیره

پس از انتقال به بروسیا مونشن‌گلادباخ در سال ۲۰۰۴، نویل همچنان در فهرست تیم ملی حضور داشت. او در جام جهانی ۲۰۰۶ با آلمان سوم شد و در ۳۵سالگی نیز به فهرست یورو ۲۰۰۸ رسید؛ تیمی که نایب‌قهرمان اروپا شد. کارنامهٔ ملی او در مجموع شامل ۶۹ مسابقه و ۱۰ گل است؛ سابقه‌ای که از حضور در دو جام جهانی تا عضویت در تیم فینالیست اروپا امتداد داشت.

عنوان «ذخیرهٔ طلایی» فقط بخشی از این سابقه را توضیح می‌دهد، نه همهٔ آن را. گل لهستان نتیجهٔ همکاری دو تعویض بود، اما گل پاراگوئه و حضور در فینال ۲۰۰۲ نیز به همان مهاجم تعلق داشت. در مرور دوران نویل، بهتر است این نقش‌های متفاوت کنار هم بمانند: بازیکنی با سابقهٔ باشگاهی طولانی که در دو شب جام جهانی، درست پیش از پایان مسابقه نامش را کنار گل پیروزی آلمان ثبت کرد.