از جوان ۱۹ ساله تا ستون مانشافت
لوثار ماتئوس در ۱۷ ژوئن ۱۹۸۰ و در حالی که فقط ۱۹ سال داشت، نخستین بازی ملی خود را برابر هلند انجام داد. همان تورنمنت با قهرمانی آلمان غربی در اروپا پایان یافت، اما نقش او هنوز کوتاه و محدود بود. مسیر واقعی ماتئوس از اردوهای بعدی آغاز شد؛ زمانی که انرژی، دوندگی و توانایی‌اش در حمل توپ او را از یک استعداد جوان به مهره‌ای قابل اعتماد در میانه میدان تبدیل کرد.
ویژگی ماتئوس فقط توان جسمانی نبود. او می‌توانست سرعت بازی را تغییر دهد، از فاصله دور شوت بزند و در لحظه‌های دشوار مسئولیت بپذیرد. همین ترکیب باعث شد در نسل‌های مختلف تیم ملی جایگاه خود را حفظ کند و از بازیکنی جوان در کنار بزرگان، به رهبر بازیکنان تازه‌تر تبدیل شود. دوران ملی او در نهایت دو دهه ادامه پیدا کرد؛ مسیری که از قهرمانی اروپا شروع شد و به یکی از ماندگارترین کارنامه‌های تاریخ مانشافت رسید.
۱۹۸۶؛ مأموریتی روبه‌روی مارادونا
در جام جهانی ۱۹۸۶، آلمان غربی بار دیگر تا فینال پیش رفت و ماتئوس در بازی نهایی مأمور مهار دیه‌گو مارادونا شد. این مسئولیت نشان می‌داد کادر فنی چه اندازه به هوش تاکتیکی و انضباط او اعتماد دارد. ماتئوس باید هم فاصله خود را با خطرناک‌ترین بازیکن جهان حفظ می‌کرد و هم ریتم میانه میدان آلمان را از دست نمی‌داد؛ وظیفه‌ای سنگین در بزرگ‌ترین مسابقه ممکن.
آلمان آن فینال را ۳ بر ۲ واگذار کرد، اما تجربه مکزیک برای ماتئوس نقطه‌ای تعیین‌کننده بود. او فشار یک فینال جهانی، وظیفه مهار یک نابغه و تلخی از دست رفتن جام را هم‌زمان لمس کرد. چهار سال بعد، وقتی تیم برای جام جهانی ایتالیا آماده می‌شد، ماتئوس دیگر فقط یک هافبک پرانرژی نبود؛ او کاپیتانی بود که شکست قبلی را به شناخت، آرامش و اراده تبدیل کرده بود.
۱۹۹۰؛ تورنمنت یک رهبر
جام جهانی ۱۹۹۰ از همان مسابقه نخست نشان داد که آلمان چه رهبر آماده‌ای در اختیار دارد. ماتئوس در پیروزی ۴ بر ۱ برابر یوگسلاوی دو گل زد و تیم را با اقتدار وارد تورنمنت کرد. حرکت‌های مستقیم، شوت‌های قدرتمند و کنترل او بر مرکز زمین، تصویر کاپیتانی را ساخت که فقط فرمان نمی‌داد؛ خودش نیز مهم‌ترین کارها را در زمین انجام می‌داد.
آلمان در مسیر فینال با تیمی متوازن پیش رفت و ماتئوس رابط میان خط دفاع و حمله بود. او در زمان مالکیت سرعت را بالا می‌برد و هنگام از دست رفتن توپ نخستین سد تیم می‌شد. این نقش دوگانه، هویت آلمان در آن مسابقات را شکل داد: تیمی منظم که می‌توانست در لحظه مناسب ضربه بزند. حضور ماتئوس به بازیکنان اطرافش اطمینان می‌داد که مرکز زمین از کنترل خارج نخواهد شد.
شب رم و لحظه‌ای که تصویر شد
فینال رم دوباره آلمان و آرژانتین را روبه‌روی هم قرار داد، اما این بار پایان داستان متفاوت بود. مسابقه بسته و پرفشار پیش رفت تا پنالتی آندریاس برمه نتیجه را ۱ بر صفر کرد. با سوت پایان، ماتئوس به عنوان کاپیتان جام جهانی را بالای سر برد؛ تصویری که شکست ۱۹۸۶ را به نقطه مقابلش پیوند زد و او را در حافظه فوتبال آلمان ماندگار کرد.
سال ۱۹۹۰ برای ماتئوس فقط با جام جهانی تعریف نشد. نمایش‌های او جایزه‌های فردی بزرگ را نیز به همراه آورد و جایگاهش را در میان بهترین بازیکنان جهان تثبیت کرد. با این حال، مهم‌ترین دستاورد همان توانایی تبدیل کیفیت فردی به قدرت جمعی بود. ماتئوس تیم را با دویدن، تصمیم‌گیری و حضور دائمی در متن مسابقه رهبری کرد؛ الگویی از کاپیتانی که پیش از حرف زدن، در زمین نمونه می‌سازد.
رکوردی فراتر از عدد
کارنامه ملی ماتئوس با ۱۵۰ بازی، ۲۳ گل و ۷۵ حضور به عنوان کاپیتان پایان یافت. او در پنج دوره جام جهانی به میدان رفت و ۲۵ مسابقه در این رقابت‌ها انجام داد؛ آماری که سال‌ها معیار دوام در بالاترین سطح فوتبال ملی بود. پشت این اعداد، توانایی کم‌نظیر او برای سازگار شدن قرار داشت: از هافبک دونده و بازی‌ساز تا لیبروی باتجربه‌ای که بازی را از عقب زمین می‌خواند.
ماندگاری ماتئوس نتیجه یک لحظه درخشان نبود. او از نوجوانی تا سال‌های پایانی دوران بازی، با تغییر مربیان، تاکتیک‌ها و نسل‌ها کنار آمد و همچنان برای آلمان اهمیت داشت. جامی که در رم بالای سر برد، نماد اوج این مسیر است؛ اما میراث واقعی‌اش در استانداردی دیده می‌شود که برای رهبری ساخت: آمادگی، پذیرش مسئولیت و حضور مؤثر در هر نقطه‌ای که تیم به او نیاز داشت.
